Vanaf de Sumatrakade duidelijk zichtbaar, de rokende schoorstenen aan de overkant van het IJ. Iedereen weet dat de fabriek daar staat. Maar niet iedereen weet wat daar gemaakt wordt. En hoe gevaarlijk is zo’n fabriek zo dicht bij huis? Een aantal stadsdorpbewoners is gaan kijken.

Voorheen van AKZO of Ketjen, tegenwoordig is het bedrijf in handen van Albemarle Corporation, een middelgroot Amerikaans chemisch bedrijf. Albemarle Amsterdam vervaardigt katalysatoren. Deze worden gebruikt bij de raffinage van fossiele en plantaardige olie.

Een raffinaderij gebruikt katalysatoren om uit aardolie zo efficiënt mogelijk brandstoffen als benzine en diesel te produceren. Tegenwoordig worden brandstoffen ook uit plantaardig materiaal gemaakt. Ook hierbij  zijn katalysatoren nodig.
Deze katalysatoren, die er uit zien als spaghettisliertjes of blauwe hagelslagkorreltjes, werken als een filter. Ze halen de vervuiling uit de ruwe olie door er bijvoorbeeld stoffen zoals zwavel en stikstof uit te filteren.
De precieze samenstelling van aardolie verschilt per bron. De katalysatoren worden daarom op maat gemaakt. Het uittesten gebeurt in de fabriek zelf.

Hoe gevaarlijk is de fabriek?
Ze gebruiken ammonia, sterke zuren en basen en hebben aardolie in huis om mee te testen. Albemarle is daarom een BRZO bedrijf (Besluit Risico Zware Ongevallen). Deze classificatie wordt gegeven aan bedrijven die gevaarlijke stoffen in opslag en/of behandeling hebben. Het is goed om te weten dat de risico’s bij Albemarle niet voortkomen uit brand- of explosiegevaar. De katalysatoren, tussen- en eindproducten, zijn niet brandbaar of explosief.
De rook uit de schoorstenen is stoom. Je kunt het daarom niet ruiken, al kan je het wel horen. Er zijn regelmatig inspecties door diverse overheidsdiensten.

Er werken bij Albemarle Amsterdam ongeveer 450 mensen, het is een van de grootste locaties van Albemarle Corporation. Ze voorzien een groot deel van noordwest Europa van katalysatoren. Grote kans dus dat voor de benzine in jouw auto Albemarle katalysatoren zijn gebruikt uit de fabriek die ’s nachts zo feestelijk verlicht is.
Dat een chemische fabriek ook poëtisch kan stemmen bewijst wel het gedicht Weerberichten van Albana Shala.